ISO 14001 Nedir ?


İşletmelerin çevreye verdikleri veya verebilecekleri zararların sistematik bir şekilde azaltılması ve mümkün ise ortadan kaldırılabilmesi için geliştirilen yöntem sistemine “Çevre Yönetim Sistemi” adı verilir. Ürünün, hammaddeden başlayıp nihai ürün haline getirilerek müşterilere sunulmasına kadar geçen sürecin her aşamasında çevresel faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin gerekli muayeneler ve önlemler ile kontrol altına alınarak çevreye verilen zararın en aza indirilmesini sağlayan bir istemin kurulmasını tarif eden ve Uluslararası Standartlar Organizasyonu tarafından yayınlanmış olan standartlar serisidir (ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardı).
ISO 14001 bir ürün standardı değil sistem standardıdır ve ne üretildiğinden ziyade, nasıl üretildiği ile ilgilenir. ISO 9001 standardindan yola çikilarak yayimlanan ISO 14001, dünya pazarina kisa zamanda önemli bir rekabet unsuru olarak yansimistir. Türkiye'de de birçok sektörden kurulus, bu standardin gereklerini kendileri yerine getirmekle kalmayip, tedarikçilerine de bu yönde yaptirim uygulamaktadir Çevre performansının izlenmesi ve sürekli iyileştirilmesi temeline dayanır. Çevre faktörlerine ilişkin olarak ilgili mevzuat ve kanunlar tarafından tanımlanmış koşullara uymayı şart koşar. ISO 14001 standardinin gereklerini yerine getiren bir kurulus, yasalari takip etme ve uygulama yükümlülügünün ötesinde, kirliligin önlenmesini de taahhüt etmek durumundadir.

ISO 14001’in Tarihçesi;

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardı’nın hazırlanması ilk olarak 1992 yılının haziran ayında Rio’dan yapılan dünya zirvesinde alınan kararlara ve Rio Sözleşmesi’nde yer alan prensiplere dayanmaktadır.
Rio’da yapılan dünya zirvesinden yaklaşık 1 yıl sonra, 1993 yılında ISO tarafından, uluslararası çevre yönetim standardlarını hazırlamak üzere, yaklaşık 50 farklı ülkenin temsilcilerinden oluşan bir teknik komite kuruldu. Bu komitenin çalışmaları neticesinde 1996 yılı Eylül ayında ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi standardı yayınlanarak hayata geçirildi, 2004 yılında revize edilerek yürürlüğe girdi.
Halen ISO 14001 standardının uygulaması gönüllülük esasına dayanmakla birlikte, yakin bir gelecekte gerek toplumun, gerek uluslararası kuruluşların ve gerekse devletlerin zorlaması ile standardın zorunlu bir uygulamaya dönüşeceği tahmin edilmektedir.

ISO 14001’in Yararları

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi’nin sağladığı yararlar şunlardır:

 

· Çevresel performansın arttırılması (hedeflerle yönetim) sağlanır.
· Maliyetlerden tasarruf sağlanır.
· Firma saygınlığının ve Pazar payının artması, rekabet gücü artar.
· Verimliliğin geliştirilmesi gerçekleştirilir.
· Kredi, vergi, sigorta avantajlarından yararlanılır.
· Şirket faaliyetlerinin çevreye olan etkisi ve çevre riskleri belirlenerek kontrol edilebilir. ve bu sayede çevreyi olumsuz etkileyen unsurlar azaltılır.
· Çevre etkilerinden kaynaklanan maliyetler düşer.
· Çevre ile ilgili yasalara ve mevzuata uyum sağlanır.
· Acil durumlarda meydana gelebilecek çevre etkileri azaltılır veya tamamıyla ortadan kaldırılır.
· Yasal kurumlara karsı, mevzuat ve yönetmeliklere uyulduğu dökümante edilmiş çevre yönetim sistemi ve ISO 14001 Belgesi ile gösterilebilir.
· Gerek ulusal, gerekse uluslararası arenada tanınmışlık sağlanarak kuruluşa prestij kazandırır.
· Şirket personeline verilen eğitimler sayesinde çalışanlarda çevre bilinci artar.
· Çevreye zarar vermeyen bir isletmede çalışmak, çalışanları motive eder.
· Tüketicinin çevre ile ilgili beklentilerine cevap verilir ve bilinçli tüketicilere erişebilme ve onları kazanma sansı artar.
· Kaynakları etkin kullanılır (enerji, su vb. tasarrufu sağlanır).
· Çevreye bırakılan artıklar azalır.